Het geheugen van de vakbeweging

Als vakbeweging zijn we in de loop van de geschiedenis natuurlijk altijd wel geconfronteerd geweest met politieke vluchtelingen: kameraden die vluchtten uit landen als Spanje, Portugal, Griekenland, Turkije, Chili, en die hier asiel verkregen.

Solidariteit met hen was relatief gemakkelijk. We steunden hun bewegingen in ballingschap, gaven hen soms ruimte in onze kantoren. Een overzienbare solidariteit, waarop we overigens best trots mogen zijn. En velen keerden terug om, na het ineenstorten van de dictaturen in hun vaderland, daar weer politiek actief te worden of hun vakbondswerk voort te zetten.

Maar de oorzaak van de huidige vluchtelingenstroom is anders: mensen die van huis en haard verdreven worden enerzijds, mensen die de ellendige economische situatie van hun vaderland ontvluchten in de hoop hier hun brood te verdienen anderzijds.

Maar het zijn vooral de grote aantallen die de problematiek moeilijk hanteerbaar maken. Noodopvang, meer permanente huisvesting, werk en integratie: het zijn herculische opgaven. Toegegeven, de landen in de regio (Turkije, Libanon, Jordanië) dragen de zwaarste lasten, maar dat neemt niet weg dat ook wij voor een grote opgaaf staan.

Misschien is het goed om nog eens  het plan voor een brede aanpak van de FNV, vorig najaar, in herinnering te roepen:

• Een toegankelijk en eenduidig Europees asielsysteem dat vluchtelingen een veilige haven biedt en een veilige route daarnaartoe.
• Forse investeringen in landen van herkomst en doorgang wat betreft vrede, veiligheid, en duurzame ontwikkeling.
• Nieuwe Europese afspraken over gezamenlijk dragen van de lasten door EU landen, rekening houdend met verschillen in welvaart.
• Investeren in meer en betere samenwerking aan de buitengrenzen van Europa, zowel in veiligheid als humanitaire hulp ook op zee.
• Erkenning van vluchtelingen als mensen met waardevolle kennis, ervaring en talenten en bieden van mogelijkheden om een positieve bijdrage te leveren aan onze samenleving en arbeidsmarkt.
• Meer legale mogelijkheden voor mensen om in Europa te mogen werken, met gelijk loon voor gelijk werk als basisbeginsel.
• Een stevig sociaal beleid om iedereen in Nederland, burgers en nieuwkomers, te voorzien van werk, huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en sociale zekerheid, en meer inspanningen zowel van ontvangstland als nieuwkomers gericht op echte integratie in de samenleving.

Intussen lopen in veel gemeenten de gemoederen hoog op. Soms begrijpelijk, soms angstaanjagend doordat emoties volstrekt uit de hand lopen.

Maar niet overal gaat het mis; in de dagelijkse praktijk in mijn woonplaats Haarlem zie ik allerlei initiatieven om de vluchtelingen te helpen: van gezamenlijk koken of muziek maken tot taalmaatjes. In de omgeving van de noodopvang is geen wanklank te horen als ik de lokale pers mag geloven. Gemeentebestuur en vrijwilligers doen wat ze kunnen.

Ik ga ervan uit dat het op veel plaatsen in stilte zo gaat. Maar goed nieuws is geen nieuws. Jammer eigenlijk.

Lodewijk de Waal

Februari 2016