Roos Abbink (1931 – 2026)

Siska Caneel
Mei 2026

Als ze binnen de vakbond een bestand zouden bijhouden via wie of langs welke weg er nieuwe leden binnen kwamen, dan weet ik één persoon die er met kop en schouders bovenuit zou steken. Onvermoeibaar was Roos Abbink, zij had hiervan een levenstaak gemaakt. Of je nu met haar een restaurant bezocht, in de trein of de bus zat, of een taxi deelde, voor je was uitgestapt had Roos al minstens één nieuw vakbondslid geworven. “Ben jij geen lid van de vakbond? En wie moet er dan voor je opkomen, jouw zaken regelen, je loononderhandelingen, als het niet gaat zoals je zou willen. Geef me je adres, ik stuur je de informatie op. Maak dat je lid wordt. Alleen bereik je niets, samen staan we sterk.”

Kind in de Tweede Wereldoorlog

Rosalie Abbink werd op 7 december 1931 geboren in Schiedam in een arm gezin. Vanaf het bombardement op 10 mei 1940 op Rotterdam, werd haar jeugd overschaduwd door de oorlog. Haar vader kwam om en ze raakte haar moeder kwijt. Via de kinderbescherming kwamen Roos, haar broer en een paar zusjes in verschillende kindertehuizen terecht. Contact met elkaar was er niet, eenzaam en alleen werden de kinderen aan hun lot overgelaten. Het leven in de tehuizen was streng en ze moesten hard werken. Daarna werden het pleeggezinnen waar niet altijd genoeg te eten was, in die gezinnen werden ze als ‘huisslaaf’ gebruikt. Roos pikte dat niet altijd en gaf luidkeels aan wat ze ervan vond. Toen al was ze een lastpak, zoals ze zelf later zei.
Na de oorlog werd Roos bij de nonnen van de Goede Herder in Zoeterwoude geplaatst. De meisjes werden daar mishandeld en misbruikt. Roos liep weg op haar 21e, vond haar moeder terug, werkte in een Alkmaars restaurant en vluchtte vervolgens in een ongelukkig huwelijk. Na een scheiding trouwde ze in 1967 met Floor Kluit in Stompetoren, de man waarmee ze tot aan zijn overlijden in 2003, gelukkig is geweest.

Haar Rode Familie

Roos werd een zeer actief en bekend lid van de naoorlogse rode familie. Haar vader was al lid van de SDAP geweest en was daarin haar voorbeeld. Omdat Floor Kluit lid was van de Bouw en Houtbond NVV (later FNV Bouw ) kregen ze thuis de vakbondsblaadjes. Die spelde ze. Het opkomen voor anderen en vechten voor rechtvaardigheid was haar op het lijf geschreven. Roos had een baan als gezinsverzorgster en sloot zich in 1968 aan bij de Abva. Toen ze als gevolg van ziekte haar baan kwijt raakte en daardoor als lid werd geroyeerd, kreeg ze het advies om lid te worden van de Vrouwenbond NVV. Dat deed ze in 1972 en dat was een goede beslissing. Haar hele verdere leven heeft Roos zich binnen diverse vakbondsgroepen ingezet, met name voor het vrouwenwerk.

Opkomen voor vrouwenrechten en gelijkheid

December 2000, de laatste Binding met de oude redactie. Midden voor: Roos Abbink, 2e van links: Siska Caneel

Bij vele acties, van Baas in eigen buik (een leus van Dolle Mina, jaren 70), tot Een echte vent strijkt zijn eigen overhemd (Vrouwenbond FNV, 1988), streefde ze er naar dat vrouwen opkwamen voor hun rechten en strijdbaar werden. Via de scholingscommissie van de Vrouwenbond kreeg ze trainingen. Via de afdeling Alkmaar waar ze al snel bestuurslid werd, kwam ze in contact met de redactie van de Binding, het ledenblad van de Vrouwenbond. Van 1980-2001 maakte deel uit van de redactie. Onder eindredactrices als Brenda de Jong, Maria Henneman en Ingrid Cramer schreef Roos Kluit jarenlang in dit blad. Ze reisde het hele land door naar de afdelingen, van Texel tot Roermond. Ze interviewde vakbondsvrouwen èn invloedrijke politici en ze verbaasde zich er regelmatig over dat zij, een vrouw zonder echte opleiding, de kans kreeg dit te mogen en kunnen doen. Ondertussen richtte Roos in Noord-Holland diverse plaatselijke afdelingen van de Vrouwenbond op. Toen de Vrouwenbond FNV in 1995 de VrouwenAdviesTeams (VAT) oprichtte, werd Roos coördinator VAT in Noord-Holland.

De grens over

Eind jaren 80 raakte Roos betrokken bij de Stichting Hulp Noord-Ierland, een organisatie die jaarlijks kinderen uit dat land naar Nederland haalde, ze onderbracht in gastgezinnen en sport- en spelprogramma’s organiseerde. In een gezin werd zowel een katholieke als een protestantse jongere geplaatst, met de bedoeling dat zij elkaar beter zouden leren kennen en zoveel mogelijk samen zouden doen. Roos reisde in 1990 zelf naar Belfast, om daar kennis te maken met de Noord-Ierse buurthuiswerkers die deze jongeren begeleidden. Ze zag een land in oorlog en schreef daarover in de Binding (1991,1).

Tussen de witte boorden

Rond 2000 vroeg Tineke van der Kraan, voorzitter van de Vrouwenbond FNV, Roos om de bond te vertegenwoordigen in de landelijke FNV Contact Commissie Uitkeringsgerechtigden en Ouderen (CCUO). Als enige vrouw tussen de witte boorden maakte zij zich daar sterk voor de belangen van ouderen en uitkeringsgerechtigden. Onvermoeibaar en strijdbaar belandde Roos van het een in het ander. Zo was zij medeoprichter van de Bond voor Uitkeringsgerechtigden en Gepensioneerden (BUG). De mensen in de BUG vonden dat de FNV onvoldoende voor de uitkeringsgerechtigden en de gepensioneerden opkwam. ‘Lastpakken’ werden zij ook toen genoemd, Roos was daar trots op.
Inmiddels was Roos van Stompetoren verhuisd naar Langedijk. In september 2000 werd ze daar gekozen in de gemeenteraad. Ze trof er gelijkgestemde vrouwen en gezamenlijk organiseerden ze jaarlijks rond 8 maart de Internationale Vrouwendag. Daar werden bijzondere gasten en sprekers voor uitgenodigd. Roos draaide er haar hand niet voor om. ‘Iedereen is gelijk’, was haar motto. “Of je nu rijk bent of arm, hoge functies bekleedt of een mens uit het veld bent, we zijn allemaal evenveel waard.” Door flink aan de weg te timmeren werd Roos een bekende in Alkmaar en omgeving. Ze had goede contacten met de pers. Ze hoefde maar te bellen en er kwam ‘een stukkie’ in de krant, een win/winsituatie. De krant kon haar lezers goed informeren en de lezers vonden daardoor de weg naar de vakbondsactiviteiten.

Naar Roosendaal

Slechts kort heeft ze de omgeving van Alkmaar verlaten. In 2005 kreeg ze kennis aan een man uit Roosendaal en op 73 jarige leeftijd trouwde ze met hem. Haar vriendinnen van de Binding waren haar bruidsmeisjes. Ze liet alles achter zich, haar huis, haar meubels en bovenal haar kinderen en kleinkinderen, om een nieuwe toekomst op te bouwen. En ook in Roosendaal werd ze actief bij de Vrouwenbond en bij de PvdA. Na het overlijden van haar derde echtgenoot in 2008 haalden de (klein)kinderen haar terug naar Scharwoude.

Terug naar Alkmaar en opnieuw actief

In Alkmaar genoot ze van haar familie, haar klein- en achterkleinkinderen waren haar heilig. Maar ze kroop niet achter de geraniums en werd opnieuw actief voor de FNV en voor de plaatselijke PvdA. Sinds ze stemrecht had, heeft Roos altijd op haar rode partij gestemd. Ze maakte ook deel uit van het PvdA-afdelingsbestuur in de Schermer. Vervolgens werd ze lid van de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (ANBO) en zat ook hier binnen no time in het afdelingsbestuur. Solidariteit stond hoog in haar vaandel. Zelf is ze nooit rijk geworden, maar als ze iets had, deelde ze het of gaf het weg. Ze vond dat er altijd vrouwen waren die het harder nodig hadden dan zijzelf. Schuwde het nooit om voor haar rechten op te komen. Haar huurbazen daagde ze voor het gerecht omdat er ongeoorloofde huurverhogingen werden doorgevoerd. Je moest Roos niet tegen je krijgen. Als ze wist dat ze gelijk had ging ze tot het einde door.

Geen pensionada

Toni Howell en Roos Abbink, FNV Senioren Alkmaar, met de actie ‘Harten voor Oekraïne’

Na het opheffen van de Vrouwenbond in 2022, toen FNV Vrouw geheten, bleef Roos actief bij FNV Lokaal en werd, ondanks haar hoge leeftijd, voorzitter van FNV Senioren in Alkmaar. Toen Rusland in februari 2022 buurland Oekraïne binnenviel, hielden de FNV Senioren een opmerkelijke actie: ‘Harten voor Oekraïne’. Daarmee haalden zij het FNV Magazine.

‘Rooie Roos’

Afscheid van FNV Senioren Alkmaar. Tuur Elzinga, voorzitter FNV, biedt haar zijn boek aan: Democraten aller landen, Verenigt U. Foto: privécollectie

Voor haar kleinkinderen liet ze haar levensverhaal opschrijven. Op 1 mei 2023 verscheen er een boek over haar leven met als titel ‘Rooie Roos’. Hierin vertelde ze wat ze had meegemaakt en waarom ze deed wat ze had gedaan. Ze wilde dat de kleinkinderen trots op haar zouden zijn. Nog maar twee jaar geleden woonde ze tijdelijk in een verzorgingshuis. Constateerde daar misstanden en betrok de pers om het naar buiten te brengen. In december 2024 nam ze afscheid van FNV Senioren en stopte ze met haar vrijwilligerswerk.

Betrokken bij de maatschappij, tot het laatst

Haar dagen vulde ze met het volgen van het nieuws, de politiek en Kamerdebatten op TV. En dood kon ze nog lang niet, daar had ze geen tijd voor. Haar laatste maanden woonde ze in de Raatstede in Heerhugowaard. Daar was ze even heel gelukkig. Erg blij met haar fijne thuis en haar eigen spulletjes om zich heen. Haar gezondheid liet haar vaak in de steek, maar ze kwam er altijd weer bovenop. In maart 2026, een maand voor haar overlijden, was Roos nog betrokken bij de viering van Internationale Vrouwendag.
Vlak voor haar overlijden sprak ze haar zorgen uit over de toekomst. De huidige en veranderde wereld, de verharding in de maatschappij deden haar denken aan de jaren 30. Dat maakte haar angstig. Op 7 april 2026 gaf ze eindelijk toe dat het genoeg was geweest. Haar bijnaam ‘Rooie Roos’ had ze gezien als een geuzennaam.