Het geheugen van de vakbeweging
In 2008 interviewde Bert Breij op verzoek van de VHV alle voorzitters van de bonden die bij FNV, CNV en MHP zijn aangesloten. Hij vroeg hen naar hun visie op de toekomst en de betekenis van de historie. Hier het interview met MHP-voorzitter Ad Verhoeven.
Ad Verhoeven
Binnenkomst
‘Ik stapte in 1976 De Unie in, nu een van grootste bonden van de MHP. Dat was direct na de eerste oliecrisis: de tijd van de torenhoge rentes, van de hoge overheidsschulden, van de grote fi nancieringstekorten en de gierende infl atie. In die periode vonden er enorme reorganisaties en bedrijfssluitingen plaats: het restant van de textielindustrie werd weggevaagd. De sluiting van de mijnen heb ik niet actief meegemaakt, toen zat ik nog bij de Kamer van Koophandel.
Andere ijkpunten voor mij zijn de tweede oliecrisis begin jaren ’80 en de saneringen in het bedrijfsleven en in de publieke sector. Als kenmerken van die tijd noem ik de toename van de overheidsschuld, het snijden in overheidsapparaten, kabinet Lubbers en de bezuinigingen, de sluiting van scheepswerven en het verdwijnen van de metaalindustrie.’
Nivellering
‘We danken Arie Groenevelt dat deze eigenlijk mede aan de basis heeft gestaan van belangrijke bewegingen rond de komst van de MHP.(13) Het gebeurde in de zeventiger jaren: onder meer door de nivelleringsstrijd, ‘geen procenten, maar centen’, van de Industriebonden, waarbij de hogere inkomens minder prijscompensatie zouden moeten krijgen dan de lagere. De Unie deed uiteraard niet aan de acties mee, want wat de bonden wilden, zou ten koste van onder meer haar leden gaan. De Unie was in die tijd nog een beambtenbond van het NKV. Daarnaast voelde De Unie zich niet thuis bij de fusiedrang van NKV en NVV.’
Fusie FNV en verandering
‘Met de fusie daarna is in feite het NKV echt verdwenen, de FNV is het vroegere NVV geworden, dat geldt voor het beleid, de visie en de strategie. Je hoort de FNV ook nauwelijks meer over de verkleining van de inkomensverschillen in het land, terwijl dat vaak een motief geweest is. Soms steekt dat onderwerp de kop weer op, maar er worden geen grootse pogingen ondernomen om de inkomensverschillen in Nederland te verkleinen. De economische ontwikkelingen zijn tegenwoordig maatgevend. Ook de bonden kunnen niet altijd tegen de markt in.’
‘Ik vind het onderscheid tussen de drie vakcentrales van nu groot, en dat komt ook door het imago wat achter het verleden van de bewegingen aankomt. Bij de FNV denkt men nog steeds wel socialistisch, bij het CNV christelijk en bij MHP denkt men ‘middelbaar en hoger’, een beetje elitair en exclusief, dat wel. Maar de FNV van nu is veel rechtser dan 25 jaar geleden. Er heeft wat mij betreft een aardverschuiving in de manier van denken plaatsgevonden. Om aan te geven hoe het FNV is opgeschoven: in de jaren 70 was De Unie linkser dan de FNV van nu.’
Beroepsorganisaties
‘Vooral beroepsorganisaties hebben een goede toekomst. Binnen de CMHF (14), onze tweede grote bond, fl oreren de beroepsorganisaties. Zij spreken mensen aan op hun beroep in plaats van op de arbeidsvoorwaarden. Men gaat weer meer richting het vak zoals de vroegere gilden. De Unie noemt zich ook nu niet voor niets de club van professionals. Het aantrekkelijke van een beroepsorganisatie is dat mensen elkaar daar kunnen ontmoeten en met elkaar bezig zijn met het vak in plaats van alleen maar met geld. De liefde voor het vak is het bindmiddel. Als je kijkt naar de Vereniging van piloten dan zie je dat daar een organisatiegraad van 80% is. Dat zijn mensen die een fikse positie hebben en een uitstekend jaarsalaris maar ze zijn grotendeels georganiseerd. Als één van de leden een crash maakt en hij ligt in de Noordzee dan komt die vereniging wel helpen.’
Historische kennis
‘De MHP is relatief nog jong, maar we hebben onze eigen geschiedenis slecht bijgehouden. Daar moeten we verandering in brengen. Maar mogelijk zit dit anders met onze bonden.’
Bert Breij
Het interview met MHP-voorzitter Ad Verhoeven is opgenomen in Twee miljoen leden, 25 voorzitters, 2008
Noten
13 Arie Groenevelt, 81 jaar in 2008, was in de zeventiger jaren voorzitter van de Industriebond NVV en daarna de eerste voorzitter van de Industriebond FNV. Hij zal behoorlijk geďrriteerd zijn dit ‘compliment’ van de door hem bijna verachte MHP te krijgen.
14 CMHF, Centrale van Middelbare en Hogere Functionarissen is een koepel van beroeps- en belangenverenigingen bij overheid, zorg en bedrijfsleven.