VHV Vriendenbijeenkomst 29 mei 2026

Artificiële Intelligentie en de Werkplek

De hedendaagse worsteling met Artificiële Intelligentie (AI) is niet nieuw: arbeid verandert immers al meer dan 100 jaar door technologische ontwikkelingen. Er wordt veel geschreven en gesproken over de grote effecten van AI op de werkplek. Juichverhalen maar ook doemverhalen. Vaak met de ondertoon dat deze veranderingen ons nu voor het eerst overkomen. Wij duiken in de geschiedenis en vragen in hoeverre oude strategieën ons nu nog van nut kunnen zijn.

Wetenschappers Frank Pot en Maarten van Klaveren analyseren het verleden van de vakbondspraktijk.
Emanuel Geurts en Joost Pastoor, vakbondsbestuurders van dit moment willen met u reflecteren over de noodzakelijke actuele rol en strategie van de vakbeweging.

Wij nodigen u van harte uit deel te nemen aan deze vriendenbijeenkomst!

Programma 

9.30 uur: Inloop

Start de dag met koffie en ontmoet collega’s, OR-leden en vakbondsgenoten.

10.00 uur: Leren van het verleden

Frank Pot en Maarten van Klaveren delen hun kennis vanuit het verleden. Welke strategieën werkten écht?
Frank Pot, emeritus-hoogleraar, sociale innovatie aan de Radboud Universiteit schreef een overzichtsartikel met als titel Zeggenschap over arbeid en technologie. Daarbij ging hij in op de vraag hoe sociale partners en overheid in het verleden geprobeerd hebben de vormgeving van arbeid en technologie te beïnvloeden en hoe succesvol zij daarbij waren. Hij schetst welke strategieën zijn daarbij toegepast.

Maarten van Klaveren,  voorheen verbonden aan het Amsterdams Instituut voor ArbeidsStudies-Hugo Sinzheimer Instituut (AIAS-HSI) van de UvA, zal nog verder ingaan op de vakbondspraktijk. Hoe onderhandelden wij met werkgevers en de overheid om technologie in goede banen te leiden? Hoe deden wij dat in ‘oude’ en ‘nieuwe’ sectoren? Van de invoering van de tachograaf voor de chauffeurs in het wegvervoer tot de vrouwen in de ICT sector.

11.00 uur: Pauze

11.15 uur: Hoe ga je vandaag om met AI op de werkvloer?

Twee ervaren vakbondsbestuurders delen hun inzichten.
Allereerst Emanuel Geurts, vakbondsbestuurder bij De Unie in onder andere de financiële sector.
Ter voorbereiding op onderhandelingen over AI heeft hij een uitvraag gedaan bij werknemers in de financiële sector met de volgende inleiding:
De meeste werknemers in de financiële sector zullen in hun werk al te maken hebben met een vorm van AI. De verzekeringssector loopt hier zeker niet achteraan, vandaar dat er ook (op initiatief van De Unie) in de huidige cao een artikel aan AI is gewijd en een link is gemaakt naar leren en ontwikkelen. Geen ‘nice-to-have’ maar ‘need-to-have’. Het UWV heeft begin juli 2025 een rapport uitgebracht over AI en de arbeidsmarkt: AI biedt kansen en bedreigingen voor de arbeidsmarkt. Hierin staan de beroepen die door de ontwikkelingen op het gebied van AI kansen en bedreigingen kennen en de financiële sector is duidelijk in beeld. In juni 2025 heeft de Sociaal Economische Raad (SER) ook een rapport uitgebracht over AI: Advies AI en werk: Samen naar werkende toekomst met AI | SER. Ook zij brengen kansen en bedreigingen in beeld met een blik op de (nabije) toekomst. Er verschijnen vele inhoudelijke rapporten over AI maar die van Microsoft 2025: The year the Frontier Firm is born willen we graag onder de aandacht brengen om een schets te geven van de (toekomstige) AI-scenario’s.

Emanuel zal hierop een toelichting geven en de verbinding leggen met zijn huidige ervaringen als vakbondsbestuurder. Daarbij komt ook de vraag of een Sociaal Plan de enige oplossing is. Graag wil hij de dialoog met de zaal aangaan hoe we hier als vakbeweging een passend antwoord op kunnen formuleren.

Joost Pastoor, vakbondsbestuurder bij het CNV is bezig om intern binnen CNV het gesprek over de kansen en bedreigingen van AI te voeren.
Hij vervulde eerder managementfuncties bij binnen- en buitenlandse bedrijven. Hij zal met een vakbondsblik, maar ook vanuit zijn ervaringen in het verleden, zijn kennis delen over de zowel de kansen als de bedreigingen van AI, en hoe hiermee om te gaan.
Ook Joost kijkt ernaar uit met de aanwezigen van gedachten te wisselen over de kansen die de inzet van AI binnen de bedrijven ook met zich meebrengt, en vooral over de rol van de vakbeweging hierin.

13.00 uur: Afsluiting

Na afloop is er een lunch, waarbij we met elkaar de ochtend kunnen nabespreken.

Meer over AI en technologie op vakbondshistorie.nl

Niet  voor het eerst staat de  VHV stil bij dit onderwerp. Ere wie ere toekomt: in februari 2025 organiseerde de werkgroep Twente van de VHV een zeer goed bezochte bijeenkomst over ‘Technologische vernieuwing en Kunstmatige Intelligentie’. En al in november 2017 had er een VHV-vriendenbijeenkomst plaats over de vraag ‘hoe om te gaan met technologische vernieuwing’. De woorden van een van de sprekers op die dag, Amerik Klapwijk, verschenen op vakbondshistorie.nl onder de titel  “Huidige automatiseringsgolf gericht op automatisering van denkkracht” …jawel: AI