Derde Calendarium van Dik Nas

‘Voor meer dan brood alleen’

Dik Nas
Februari 2026

Al geruime tijd geleden heeft een groepje VHV’ers (Dick Boer, wijlen Hugo Klooster, Jeroen Sprenger en Dik Nas) zich de vraag gesteld of het mogelijk is een integrale en meer toegankelijke geschiedschrijving van de vakbeweging te maken.
In die gesprekken droeg Hugo het idee aan van een calendarium: chronologisch de gebeurtenissen weergeven met een korte omschrijving. Daarmee kun je in telegramstijl een tijdlijn creëren  van de geschiedenis van de vakbeweging.
Wie na de korte beschrijving van een gebeurtenis meer wil weten kan vervolgens doorgaan naar een bredere beschrijving en naar een literatuurverwijzing.

Het groepje is inmiddels vanwege gezondheidsproblemen en door het overlijden van Hugo Klooster opgeheven, maar laat een erfenis na van drie calendaria.

1. ‘Het bal der debutanten’ is een calendarium dat de sociaal-maatschappelijke ontwikkeling van de lange negentiende eeuw volgt.
2. ‘… en de stroom rijst al meer en meer …’ is het calendarium dat de opkomst en ontwikkeling van de vakbeweging in beeld brengt.
3. Het recent verschenen calendarium, ‘… voor meer dan brood alleen …’ behandelt de ontwikkeling van de belangen van de arbeid.
   Niet alleen loon en arbeidstijden, maar evenzeer onderwijs, een behoorlijke woning en sociale zekerheid. Begin 19^e eeuw ontbeerden de arbeiders vrijwel elk recht. Dit derde calendarium schetst de ontwikkeling van de arbeider als vrijwel rechteloze loonslaaf tot volwaardig staatsburger met rechten.

De drie calendaria zijn ook in te zien en te downloaden op de website van de Vrije Uitgeverij.