Weblog ‘Lodewijk de Waal herinnert zich’ (6)
Over wodka en vakantiehuisjes
De val van de muur betekende voor de vakbonden in Oost-Europa een ware revolutie. Ze keken met een zekere jaloezie naar ons goed ontwikkelde systeem. Als ze zich wilden aansluiten bij de westerse vakbonden, hadden ze keuze uit twee grote internationale vakcentrales: ‘onze’ Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (ICFTU), of het van oorsprong katholieke Wereldverbond van de Arbeid (WVA) waarvan het CNV lid was.
Vervelende debatten
Dat betekende dat er een sterke concurrentie plaatsvond, wie er de beste uitgangspositie in de verschillende landen zou weten te veroveren. Anderzijds moest je ook voorzichtig zijn: waren alle boze geesten wel vertrokken? Het WVA probeerde via het aan hen verwante CLATT in te zetten op Zuid-Amerika. Het CLATT en wij raakten nogal eens in vervelende debatten, ook al hadden ook wij een band met het CLATT, omdat wij nog lid waren (vanuit het NKV).
Kantoren in Oost-Duitsland
Onze Duitse collega’s richtten zich uiteraard op de DDR; ze openden er veel kantoren en boden ook scholing aan. Dat kostte veel geld, in eerste instantie zonder veel opbrengst. Natuurlijk moesten wij ook op onderzoek gaan, meestal als onderdeel van een grotere delegatie… Ik heb een aantal van die bezoeken meegemaakt en soms kwam je voor rare dingen te staan.
De Tsjechen hadden ons na een week discussiëren bijna overtuigd dat zij volstrekt armlastig waren. Totdat ze ons, bijkans op de vliegtuigtrap, een koffertje wilden geven vol bankbiljetten. Of wij die even op hun Zwitserse bankrekening wilden storten. Daar hebben we verder niet veel woorden aan vuil gemaakt.
Ons bezoek aan de Russische vakcentrale was ook heel bijzonder. Het was een geweldig grote vakbond met miljoenen leden. Als ze lid zouden worden van onze internationaal verbond zouden de stemverhoudingen drastisch wijzigen, ons scheepje zou slagzij maken. Maar zij zouden de contributie ook nooit kunnen betalen. Ze deden allerlei voorstellen: voor betaling in natura (wodka), of ze konden hun hotels en andere recreatieve voorzieningen (vakantiehuisjes) voor een prikkie voor onze leden ter beschikking stellen. In de loop van de gesprekken bleek trouwens dat het runnen van die bedrijven hun belangrijkste vakbondstaak was.
Troosteloze sfeer in Sovjet Unie
Nu had ik met de kwaliteit van die voorzieningen al enige ervaring. We waren namelijk ondergebracht in hotel Rossia, eigendom van de bond. Alles ademde de troosteloze sfeer uit van de Sovjet-Unie. Op iedere verdieping van het hotel zat een oudere dame, bij wie je extra dekens kon huren. De kamertjes waren van bordkarton. In het kamertje naast mij werd luidruchtig de liefde bedreven. In het begin was dat wel lollig, maar het gaat vervelen. Geklop op de wand hielp van geen kanten. Ik heb geen oog dichtgedaan maar kreeg wel bewondering voor hun uithoudingsvermogen.
Treffende woorden van Japanse collega
Op het afscheidsdiner wilde iedereen speechen om de lof te steken over de veranderingen in de maatschappij en elke speech werd met een glas wodka opgevrolijkt. Nadat iedereen nogmaals de grote veranderingen in Rusland had bezongen, bracht de laatste spreker, mijn Japanse collega, onze bevindingen treffend onder woorden: ”Everything has changed in Russia, except hotel Rossia!”
Lodewijk de Waal
Oud- FNV- en oud-VHV-voorzitter
Augustus 2025