Het geheugen van de vakbeweging

Bericht uit Nieuwe Tilburgse Courant van 29 maart 1963


De gevolgen van het Blauwzwarte boekje

Hergroepering bonden van handels- en kantoorbedienden binnen de katholieke vakbeweging    

Geert Wagenaer, auteur van dit artikel

In de buitengewone bondsvergadering van de Nederlandse Katholieke Bond van Administratief, Verkopend en Verzekeringspersoneel [HKW] van 5 en6 mei 1963 werd deze KAB-vakbond gesplitst in drie nieuwe bonden. HKW (handels- kantoor- en winkelbedienden) was de roepnaam, die evenals de patroonheilige Sint Franciscus van Assisi, waren blijven bestaan bij een naamwijziging. Het besluit tot splitsing van de bond werd genomen op 5 mei 1963 met bijna 99% van de stemmen vóór. Op 6 mei 1963 vond de oprichtingsvergadering van de Katholieke Bond van Administratief en Commercieel  Personeel in de Industrie [ACI.] plaats. De andere nieuwe bonden waren: Katholieke Bond van werknemers in het Bank- en Verzekeringsbedrijf [BVA.] en de Katholieke Bond van Personeel in de Handel [KBPH]. Ik was toen bestuurslid van de HKW-afdeling Deventer voor de groep Geld- en Kredietwezen en ik was kandidaat-voorzitter voor de BVA-afdeling. Maar, het lot besliste anders, omdat ik vrij kort daarna werd benaderd om gesalarieerd bestuurder te worden bij de ACI. en op 1 september 1963 mijn werkzaamheden bij die bond begon.

Voorgeschiedenis   

Op 15 april 2022 bestaat de Unie BLHP / De Unie een halve eeuw. Aan bovengenoemde splitsing van de van de HKW was een jarenlange discussie over de ingrijpende gevolgen voor de KAB-beambtenbonden van de Bedrijfstakgewijze Organisatiehet Blauwzwarte boekje – van vakbonden en de structuurwijziging van de Nederlandse Katholieke vakbeweging vooraf gegaan. Het verzet van de beambtenbonden tegen opheffing was zeer fel. Zij deden, gesteund door de katholieke standsorganisaties voor de werknemende middenstand en hoger leidinggevend personeel een beroep op de bisschoppen. Daardoor werd de discussie binnen de Katholieke Arbeiders Beweging stil gelegd. Negen jaar later kwamen de bisschoppen met een reactie in: “DE KATHOLIEKE SOCIALE ORGANISATIES IN DEZE TIJD. Schrijven van het hoogwaardig episcopaat aan de katholieke sociale organisaties in het bijzonder van de werknemenden (maart 1960)”. De bisschoppen stelden een Katholiek Verbond van de Arbeid voor met drie groeperingen: uitvoerende, mediale en leidinggevende werkers in een drieledige federatie. Die organisatiestructuur werd niet overgenomen, de beambtenbonden werden niet opgeheven maar zouden opgenomen moeten worden in een nieuwe beambtenorganisatie. Het duurde tot juli 1961 voordat de KAB de eigen structuurplannen kon realiseren. De katholieke centrale van stands- en vakorganisaties van werknemers werd omgevormd tot Nederlands Katholiek Vakverbond [NKV]. De standsorganisaties werden opgeheven.

Verschillende tussenstappen   

Het tot stand brengen van die ene beambtenbond duurde nog tien jaar. De katholieke bonden van technici, chemici en werkmeesters hadden bezwaar tegen het opgaan van de HKW met het volledige ledenbestand. De splitsing van de HKW in drie nieuwe bonden bracht niet de oplossing maar was slechts één van de tussenstappen. Het nauwer samenwerken van de bonden voor administratief en commercieel personeel, van technici en chemici en van werkmeesters in de Katholieke Federatie van Beambten in de Industrie [KFBI] en het fuseren van de ACI met de bond van Technici en Chemici en het oprichten van de Unie van Beambten en Hoger Personeel [Unie BHP].  De BHP ging met bewust samengesteld een delegatie bestaande uit Gerard Kriek, Gerard van Kouwen en Geert Wagenaer deelnemen aan de laatste fase van het fusieoverleg.

Geert Wagenaer

Juli 2021

Zie ook