Het geheugen van de vakbeweging

Frans Pieter Fuykschot (1896-1961)

Secretaris van het CNV vanaf 1945

Frans Fuykschot groeide op in een orthodox-protestants gezin. Na zijn opleiding trad hij als veertienjarige als jongste bediende in dienst bij een bank. Na diverse bondswerkzaamheden werd hij in 1927 benoemd tot bezoldigd lid van het hoofdbestuur van de Nederlandsche Vereeniging van Christelijke Kantoor- en Handelsbedienden (NVCKH). Daar deed hij onder andere de redactie van Ons Beginsel, het bondsorgaan. Van belang werden zijn economische commentaren. Ook was hij vanaf 1936 lid van de redactie-commissie van het Christelijk-Sociaal Dagblad ‘De Amsterdammer’.

Frans Fuykschot, vakbondsjournalistFrans Fuykschot, vakbondsjournalist

In 1938 werd Fuykschot lid van het Dagelijks Bestuur van het CNV. Het was de bedoeling dat hij H. Amelink als internationaal-secretaris en redacteur van De Gids zou opvolgen. In juli 1939 nam Fuykschot de verantwoordelijkheid voor De Gids over. In dezelfde zomer koos de Protestants-Christelijke Arbeiders Internationale (PCAI) hem in Zürich tot secretaris, werd hij bestuurslid van het Internationaal Christelijk Vakverbond (ICV) en nam hij het voor het eerst als adviseur deel aan de Internationale Arbeidsconferentie te Genčve.
Door het uitbreken van de oorlog kwam dit werk nagenoeg stil te liggen. In november 1940 waren Fuykschot, CNV-voorzitter A. Stapelkamp en bondsbestuurder J.A. Schaafsma lid van de delegatie van de drie Nederlandse vakcentrales die op uitnodiging van het Deutsche Arbeitsfront een omstreden ‘studiereis’ door Duitsland maakte. De CNV-leiding had hiervan geen breekpunt willen maken. Dat breekpunt kwam op 25 juli 1941 toen CNV en RKWV door de bezetter gelijkgeschakeld werden. Samen met zijn collega’s J. Schipper en W. de Jong – Stapelkamp en Amelink waren gearresteerd – diende hij als eerste zijn ontslag in.
Onder het mom van verzekeringsagent bleef Fuykschot evenwel actief onder CNV-ers, totdat arrestatie op 4 mei 1942 daaraan een einde maakte. Tot kerstmis 1943 bracht hij als gijzelaar door in St. Michielsgestel. In mei 1945 hervatte Fuykschot na anderhalf jaar van gedwongen terughoudendheid zijn werk. Hij werd secretaris van het CNV.